Fischdienst um 1490

 

Folgendes wortgetreu abgeschriebene Dokument befindet sich im Original im Österreichischen Staatsarchiv unter den Herrschaftsakten Grafenegg und dürfte, wie am Ende vermerkt wurde, aus der Zeit um 1490 stammen. 

Unter dem Wort "Dienst" ist eine Abgabe zu verstehen. 

 

Vermerckht die vischwass, so auf der Tunau verlassen werden, die mynnern und mern sich alle Jar unnd gibt ain yeder vischer davon 4 ß (Schilling), d, unnd ain diennst visch p 3 groschn, und die herschafft hat den drittn tail von den Eiss vischn, unnd tregt der herschafft zu Irem tail bey, 6, oder acht phund Phennig, 

Hanns Closner,                     diennt                            Martiny           4 ß  d 

Schepprinn,                          diennt                             Martiny           4 ß  d 

Bertlme Theiss,                    diennt                             Martiny           4 ß  d 

Wolfgang Huml,                   diennt                             Martiny           4 ß  d 

Mathews visch,                    diennt                             Martiny           4 ß  d 

Hanns Edwalld,                    diennt                             Martiny           4 ß  d

Symon Hueter,                     diennt                             Martiny           4 ß  d 

Rueprecht Vischer,              diennt                             Martiny           4 ß  d 

Thoman Huml,                      diennt                             Martiny           4 ß  d

 

Dienst vom Vischwass zu Fraundorff 

Thoman Hueber,                   diennt                            Martiny           4 ß  d 

Mert vischer,                         diennt                            Martiny           4 ß  d 

Philipp wagner,                     diennt                            Martiny           4 ß  d 

Mertt Schell,                          diennt                             Martiny           4 ß  d 

 

Dienst vom vischwasser zu Winckel

Michel Hezinger,                   diennt                            Martiny           4 ß  d

Wolfgang Vogler,                  diennt                            Martiny           4 ß  d 

Thoman Klosner,                  diennt                            Martiny           4 ß  d 

Peter Schuestl,                     diennt                            Martiny           4 ß  d 

Wolfgang Stadler,                diennt                             Martiny           4 ß  d 

Die alt Hizingerin,                 diennt                            Martiny           4 ß  d 

 

Dienst vom Vischwasser zu Kranau 

Philipp Theimher,                 diennt                            Martiny           4 ß  d 

Syman Rot,                           diennt                            Martiny           4 ß  d 

Wolfgang Schroffl,                diennt                            Martiny           4 ß  d 

 

Dienst vom Vischwasser zu cholestorff

Hanns Teisser,                     diennt                            Martiny           4 ß  d 

Hanns Godler,                      diennt                            Martiny           4 ß  d 

Albrecht wergankh,              diennt                            Martiny           4 ß  d 

Mathes Theisser,                 diennt                            Martiny           4 ß  d 

 

Dienst vom Vischwasser Auf der Thunau zu Schönpühel 

Hanns Pokinger ,                  diennt                           Martiny           4 ß  d 

Lienhart pasteindl,                diennt                           Martiny           4 ß  d 

Hanns Nunziger,                   diennt                            Martiny           4 ß  d 

Fridrich prugkner,                 diennt                            Martiny           4 ß  d 

Hanns Awer,                         diennt                            Martiny           4 ß  d 

Erhart Klettner,                     diennt                             Martiny           4 ß  d 

Die vischmaister, dienen, von ainem panwasser    Martiny        1 hl?  d

 

Zu urbar 

Von lewnzlach (Utzenlaa), diennt man dauon ye von ainem Jar zun Weinachtn  6 ß  d 

Was sich von hausnn oder Thugkenn fahenn, das sollenn sy der herschafft ansagen, unnd behalten an den dritten tag, Dienst vom vischwasser auf dem Campp zu sannd Georgntag 

Dem Pranntstetter zu Haitzendorff hat man verlassen, das Ort, vor der Tunaw.  Unnz an die Wuer bey dem Geshloss Aspersdorff (?) dient davon, gehört halber dem Khelberszhard,                                                           Geori              102 ß d

 

Zu Kien Eysn

Dienst vom vischwasser, 

Mert ajair zu Sittendorff, dient vom wasser ob der Wuer bey
dem Gesloss unntz gen Ezestorff an die prugkh, unnd das
Hain Keimppl darzue                                                                                Geory             ? 102 ß d 

Schlaich, zu Orzestorff, diennt, von ainem Ort von der prugkh
zu Orzestorff unnz gen Walkerstorff                                                         Geory             2 ß d   

H ajertt Fruemesser zu Otzestorff dint von ainem vischwasser
bey der ajul, zu Walkerstorff, unntz gen Häderstorff an die
prugkh rinnent,                                                                                            Geory             1 hl?300 d 

Von dem vischwasser bey der Tunaw zu thunaudorff im
velldgericht gelegenn, diennt man davon Jerlich,                                   Geori              2 hl 4 ß d

 

Die Lackenn im veldgericht bey Hollenburg tragt yezendt
als her Cristoff Flaschperger sagt bey 106 hl d ungeverlich,
hat aber vorzeitn tragenn bey                                                                                           100 hl d 

Den von Häderstorff hat man verlassn das vischwasser von
der prugkh zu Häderstorff, unntz an die werd ajut unnd dient davon     Geori              102 ß d 

Dem Mathes Turekh zu gravenwerd hat man verlassen, das
wasser von der werdmull unntz an die Juden Wuer, unnd
dient davon                                                                                                 Geori              102 ß d 

Dem Richter zu Heindorff hat man verlassen das wasser,
von der Judn wuer, unnz gen Zebing, genannt, die Muerstettn,
unnd, diennt                                                                                                Geori              102 ß d  

 

Lanndtgericht zu Weickerstorff,

hat man der Zeit nit erfragen mugen, 

(in neuerer Schrift,18. Jhdt. beigefügt der Satz: Landgericht über die Ortschaften) 

Durrntal,
Gösing,
Sechsendorff,
Altnwög,
Kolerstorff,
Gukhin
Winnckel,
Newstifft,
Frawendorff,
Pierpam,
Kirchperg,
Oberstockstal
Nidernstockstal,
Mitterstockstal,
Ernnsprunn,
Ennglmansprunn,
Hieplestorff,
Tewffenntal,
Abstorff,
Stetldorff
Pettendorff
Egkendorff
Lewznlach
Molan
Zu Dörfflein

 

Die öden Dörffer 

Mulestorff?
Zaislperg
Wasen
Aindlef lehenn
Stodn werd
Kirchhaim

 

Die dörffer so zu dem veldgericht gehörn 

Haitzendorff,
Gruntdorff,
Stratzestorff,
Ober Nestifft,
Nandorff,
Am Eslstain,
Radendorff,
Gneisndorff,
Gerestorff,
Sittendorff
Teyss, 

 

IV.
Der ungellt liegt ungeverlich bey ain hundert vierzig phundt im Lanndtgericht unnd Feldgericht,

 

mit neuerer Schrift angefügt:

Dieses Urbarium muß aufgerichtet worden seyn beulaufig A: 1490. Weilen aus dem Visch-  Wasser am Camp, wie hero zu ersehen ist, die Hälfte dem Kelberharder gehörig war. Und Otto von Meissau die Herrschaft Gravenwörth dener den 24. Aprilis A: 1433, wie N: 32 zu entnehmen, verkauft hat.

Notirt Gravenegg den 13.Juny A: 1764.

Marx Antoni Sutori
Registrator alda.                             

Landgerichts orthschaften
in Tinte beigesetzt.               Nro. 50.                           

 

Quelle:
Österr Staatsarchiv, Herrschaftsakten Grafenegg, gefunden von Frau Marianne Eckart, Engelmannsbrunn

 

August 2013
Andreas Nowotny